Straatnamen die verwijzen naar havezaten en andere gebouwen
Havezaten:
- Westerholtstraat: vroeger een havezate in de buurt van de Bentpoort
- Canneveltstraat: vroeger een havezate aan de Achtersteeg (nu Groenestraat)
- Van Middachtenstraat: vroeger een havezate
aan de (verlengde) Bisschopstraat
- Laan van Toutenburg, vroeger
Bentsteeg of -weg. De Toutenburg,
waarvan alleen een ruïne in het park Oldruitenborgh - waarvan deze laan de
zuidrand vormt - is overgebleven, was ooit een imposant kasteel. De Bentweg
was het uitgangspunt van de verkaveling van de Bentpolder, de oudste polder
uit de omgeving (in 1363 wordt de Bentdijk al genoemd). Die oorspronkelijke
naam is ontleend aan die van de Bentpolder.
- Achter de Hare: oorspronkelijk de weg die achter het landgoed De Hare
(buiten de stad, gelegen aan de grote weg naar Zwartsluis) liep. Het
landgoed bestond uit een Kleine en Grote Hare, namen die later door de
bevolking werden overgenomen voor de twee stukken van deze weg, vanaf de
T-splitsing aan het einde van de Laan van Toutenburg
naar de Weg van Rollecate resp.
richting De Oldenhof. Was in de eerste helft van de 20e eeuw een geliefd
wandelpad op zondag naar De Oldenhof. Verdwenen bij de ruilverkaveling begin
jaren 1960.
- Weg van Rollecate: genoemd naar
de voormalige havezate Rollecate,
die langs deze weg was gelegen. Tot in de jaren 1960 was een deel van het
terrein als zodanig herkenbaar, in gebruik als weiland rond de boerderij
('bouwhuis') met de naam Rollecate die van de havezate was
overgebleven.
- Weg van Twee Nijenhuizen:
genoemd naar de voormalige havezate Twee Nijenhuizen, die aan het einde van
deze weg was gelegen. Van het terrein resteert nog maar een deel met de
oprijlaan. De boerderij Twee Nijenhuizen is één van de twee bouwhuizen,
die de havezate flankeerden.
Er waren nog meer gebouwen en andere objecten waaraan later aangelegde
straten hun naam ontleenden:
- Landpoortsteeg: Vollenhove had vier
poorten: de Landpoort, de Voskenpoort,
Bentpoort en de Voorstpoort. De Landpoort was de oostelijke poort en gaf
toegang tot het Land van Vollenhove. De poort bevond zich op de oostelijke
rand van wat nu het plein is van het winkelgebied Voorpoort.
- Voorpoort: buiten de Landpoort had men een voorwal of voorwerk, waaruit
bij de verdediging van de stad de flanken bestreken konden worden. Het was
later eigenlijk het stuk van Vollenhove dat buiten (voor) de Landpoort lag,
en ontwikkelde zich tot een soort buurtschap dat echter deel uitmaakte van
de gemeente Ambt-Vollenhove. het werd ook wel Voorstad genoemd. Het
gemeentehuis was later zelfs hier gevestigd tot de opheffing in 1942, in het
huis van koperslager Jan Berend van Heerde. Tegenwoordig behoort tot de
Voorpoort ook het plein achter de voormalige Landpoort. Even buiten de stad,
waar de voormalige havezate de Rollecate heeft gelegen, had men de
stadsslagboom. De weg vanaf de poort (Steenstraat, nu Weg van Rollecate)
vertakte zich ter hoogte van landgoed Twee
Nijenhuizen in de latere Grindweg naar Zwartsluis, de Schaarweg naar
Sint Jansklooster en 't Allee (nu Weg van Tweenijenhuizen) via De Moespot
naar Blokzijl, via de Zuiderzeedijk.
- 't Vosken: ontleend aan de Voskenpoort, vroeger ter hoogte van de Vismarkt
(nu Visserstraat), gaf waarschijnlijk toegang tot de goren (waar Het Goor
naar genoemd is). De Voskenpoort komt in het stadsarchief voor in 1541.
- Heilige Geeststeeg: De steeg is vernoemd naar de Heilige
Geestkapel. Deze kapel hoorde vroeger bij het H. Geestgasthuis, werd
later gebruikt als RK kerk en heeft nu een andere functie.
- Kerksteeg: steeg langs de Kleine
Kerk, tussen de Nieuwestraat of Achtersteeg (nu Groenestraat) waar o.a.
de pastorie (wheeme) in de 18e eeuw lag en de
Achterstraat (nu Bisschopstraat) waaraan de hoofdingang van de kerk lag.
- Wheeme: Deze straat dankt zijn naam aan een stuk
land wat vroeger Wheeme werd genoemd zoals op veel plaatsen in Nederland Op
dit stuk land, vergelijk het met de moestuin, lag vroeger ook de pastorie
van de pastoor van Vollenhove.
- Doelenstraat en Doelen: Deze twee straten
herinneren aan de voormalige doelenhof die op deze plek aanwezig zijn
geweest. In de doelenhof werd destijds door de plaatselijke schutterij
geoefend.
- Putsteeg: Deze steeg dankt zijn naam aan de put (eigenlijk pomp) die aan
deze steeg lag.
- Molenberg: deze straat dankt
zijn naam aan de molen op die plaats, die om veel wind te vangen zoals
gebruikelijk op een verhoging ('berg') stond (van plm. 1650 tot 1938).
- Clarenberglaan: genoemd naar het vrouwenklooster Clarenberg, dat in de 15e
en 16e eeuw heeft gelegen op de plaats waar nu het verzorgingstehuis Nieuw
Clarenberg staat.
- Haven: straatje tussen Kerkplein en plaats van de vroegere Voorstpoort in
de Bisschopstraat. Direct aan de oude-
of binnenhaven, vanaf 1823 de plaats waar de Vollenhoofse economie
vooral afhankelijk van was.
- Doeveslag: Doeveslag is dialect voor
duivenslag. Duivenslag betekent volgens van Dale: toestelletje aan een
duivenhok waardoor duiven hun hok wel vrij kunnen binnengaan, maar er niet
zelf uit kunnen komen. Het duivehok waar het hier om gaat, behoorde tot de
havezate Westerholt die ook de Bentpoort, waar de doeveslag zich op bevond,
in gebruik had.
- Cartouwe: naam van een taveerne / herberg bij
de grote kerk
www.henkvanheerde.nl/vollenhove