Plattenburg

In de Bisschopstraat staat de vroegere havezate Plattenburg (exacte locatie:  5240'51.69"N  557'8.73"O. Het heeft jarenlang dienst gedaan als kantoor voor het Waterschap Vollenhove, daarna was het enkele jaren in gebruik bij de Gemeente Brederwiedeen nu is het weer in particulier bezit. Het recht van havezate lag oorspronkelijk echter op een ander huis aan de Bisschopstraat, Oud Plattenburg dat ooit Morrenhuis heeft geheten.

Op verzoek van de koper van dit huis, ritmeester Jan Sloet, werd door Ridderschap en Steden op 27 maart 1715 toegestaan, dat de gerechtigheid van Plattenburg verlegd werd op het huis, waar hij toen in woonde in de Bisschopstraat, zijnde het tegenwoordige Plattenburg.

Het linker gedeelte (4 ramen) is het oudste, het rechter (ook 4 ramen) is van jongere tijd. Vroeger had - te zien aan de kapconstructie - het huis drie puntgevels, lopende noord - zuid, thans twee daken met een zakgoot oost - west. Onder de linker woonkamer een kelder; deze ontvangt licht door een koker naar de straat, waarvoor een raampje was dichtgemetseld. Onder de daarnaast liggende kamer ook een kelder, maar door een muur van eerste gescheiden. In 1944 werd een gat gemaakt in die muur en toen bleek, dat in de dichtgemaakte kelder enige gemetselde bakken waren.

Links in de gevel is een steen met het alliantiewapen Sloet - Buckhorst met helm en helmteken, de halve maan met er onder "Plattenburg". Deze steen houdt de herinnering levendig aan Jan Sloet de Jonge toe Salk (Zalk), die stierf 21 november 1610, en zijn vrouw Florentina van Buckhorst, Vrouwe van Buckhorst en Zalk, overleden 21 november 1612.
Zij lieten deze gevelsteen vervaardigen. Jan Sloet tot Salk was drost van Vollenhove en kastelein (bevelhebber) van de heerlijkheid Kuinre, en was in 1609 mede-ondertekenaar voor Overijssel van het verdrag waarbij het Twaalfjarig Bestand in de oorlog tegen Spanje werd gesloten. Bij verlegging van het recht van havezate in 1715 is deze steen verplaatst naar het huidige Plattenburg.

Jan Sloet werd van Oud Plattenburg verschreven in 1705, hij overleed in 1722. In een register (1695 - 1745) van de jaarlijkse uitgangen van 't Ecclesiastieke Rentambt van Vollenhove staat dat de jaren 1718 t/m 1721 door de drost Sloet als benificiaire erfgenaam van J. Sloet tot Plattenborg zijn betaald. Verder luidt in het tweede deel de omschrijving lopende tot 1745: Jr. Mulert, nu rentmeester Joan Sloet uit zijn huis en havezate Plattenburg binnen Vollenhove, nu de erfgenamen van mevrouw van Lindenhorst.

Arent Herman, de broer van Jan, overleed ongehuwd in 1728. Daarna zijn de minderjarige kinderen van Coenraad Willem Sloet (overleden 1724) mede erfgenamen. Omdat Jan vr Arent Herman overleed, is Plattenburg bij het erfgoed en zo erven de kinderen van Coenraad Willem het in 1728.
Voor het Gericht verscheen 28 februari 1729 Vrouwe Anna Judith van Echten, douairiere landrentmeester C. W. Sloet tot Lindenhorst als wettige voogdes van haar minderjarige kinderen, erfgenamen van wijlen de landdrost A. H. Sloet tot Tweenijenhuizen en Hagensdorp, die verklaarde verkocht te hebben aan Philip Gerrit van Echten de havezate Plattenburg met huis en hof, nevens het recht van verschrijving ten landsdage, met de schuur en stalling daartegenoverstaande in de Bisschopstraat, zijnde deze havezate volgens contract of maagscheiding van 14 januari 1729 met G. F. Sloet tot Marxveld, de minderjarige kinderen van verkoopster toegedeeld.

De nieuwe koper Philip Gerrit van Echten werd in 1731 van Plattenburg en in 1738 van Oldruitenborgh verschreven. Hij verkoopt Plattenburg 3 maart 1747 aan zijn broer de kapitein Evert Jan, die er van verschreven werd in 1747.
Philip Gerrit van Echten van Oldruitenborg verklaart voor het Gericht, als volmacht van zijn broer Evert Johan bij akte van 4 augustus 1752 verkocht te hebben aan zijn neef Lodewijk Arent Sloet tot Warmelo de havezate Plattenburg met huis, hof en schuur in de Bisschopstraat met recht van verschrijving ten landsdage. Aankoper neemt daartoe geld op en stelt Plattenburg met stalling, daartegenover staande, als onderpand.

Lodewijk Arent Sloet huwde met Joh. Geertruide Juliana van Sijtzsma en werd van Plattenburg verschreven in 1774. In 1780 bepaalt hij bij testament van 12 november dat alle vaste goederen onverdeeld zullen blijven totdat de jongste der drie dochters meerderjarig is. Tot dat tijdstip zullen de twee jongste dochters op Plattenburg, zijn tegenwoordige woonplaats, mogen blijven wonen, de hof en schuur tot hun gebruik hebben enz. Een ander testament maakte hij op 27 augustus 1791 en vermaakt daarbij aan zijn dochter Johanna Catharina, gehuwd met Floris W. Baron Sloet tot Warmelo en Kersbergen, zijn huis en havezate Plattenburg met hof, grond en wheere, met het huis en grond ten oosten daarvan en de schuur tegenover Plattenburg. Verder een Bente achter de Toutenburg, die door hem in 1791 van de Geestelijkheid van Vollenhove is gekocht. Dit alles onder beding dat deze dochter aan haar beide zusters een genoemd bedrag moet uitkeren. Hij wenst tevens dat deze havezate en goederen niet buiten de familie zullen worden verkocht of veralineerd worden zolang er wettige afstammelingen in de familie zullen zijn te vinden. De Bente is daarvan uitgezonderd. Omdat hij geen mannelijke afstammelingen naliet stierf de tak Sloet tot Plattenburg met hem uit.
Door erf of verkoop kwam Plattenburg vervolgens in 1808 het bezit van het geslacht Ittersum. Johanna Catharina's zuster Anna J. J. was gehuwd met F. A. van Ittersum tot Oosterhof.

Van 1839 tot 1877 wordt Plattenburg verhuurd aan het kantongerecht en vervolgens aan het waterschap Vollenhove.

Bij akte van 7 september 1863 verkochten de kinderen van de zoon Willem van Ittersum tot Oosterhof, dus de achterkleinkinderen van de laatste Sloet tot Plattenburg, de havezate Plattenburg met aanhorigheden, aan Teunis Spit. Het goed is hun aangekomen uit de ouderlijke nalatenschap en die van hun broer F. E. A. van Ittersum.
In 1863 werd Plattenburg met de afbraak van de havezate Cannevelt hersteld.

In een kasboek in het archief op Marxveld staat te lezen over Plattenburg:
Kamerhuur kantongerecht 1865 - 1877; huishuur van de kantonrechter, griffier kantongerecht en secretaris Waterschap; kamerhuur Dijkbestuur 1873 - 1889; huishuur dokter (van Duin) 1887 - 1906. De tuin werd aan diverse mensen verhuurd: speelterrein freule Sloet van Marxveld 1893 - 1895. In de tuin aan de Groenestraat was vroeger een tennisbaan. De koperen bel van het Kantongerecht wordt bewaard op het gemeentehuis. Verder vond ik nog deze posten: 1865 turfschuur tot woning gemaakt; 1867 koetshuis vernieuwd; verkocht 2790 gele kleine klinkersteentjes aan de Roomse gemeente; 1875 schuur tot woning gemaakt; Plattenburg verlat; 1891 Drok, wapensteentje geverfd (voor goud f. 1,25) f. 1,50.

In 1879 werd het toebedeeld aan zijn zoon Ari Spit.
Bij akte van 1 januari 1890 verkoopt Ari Spit Plattenburg aan het Waterschap Vollenhove, Sectie A 501, huis en erf en een gedeelte van 594, tuin.

Nadat door het samenvoegen van de regionale waterschappen het Waterschap Vollenhove ophoudt te bestaan in 1995 wordt het gebouw verkocht aan de Woningstichting Brederwiede. Vervolgens stond het pand enkele jaren leeg, totdat het na restauratie als expositieruimte en als kantoor van de Sector Samenlevingszaken in gebruik werd genomen door de gemeente Brederwiede.
Havezate Plattenburg is na de gemeentelijke herindeling weer buiten gebruik geraakt. Het pand Bisschopstraat 50, omschreven als herenhuis, wordt dan ook eind 2001 te koop aangeboden voor ruim 770.000. De volgende beschrijving gaat er bij:

In de kern van Vollenhove gelegen havezate met tuin en parkeerterrein (14 auto's). Het betreft hier een rijksmonument, oorspronkelijk uit de 16e eeuw. Laatstelijk in gebruik geweest bij het waterschap. Veel oude elementen zijn bewaard gebleven. Het pand is deels onderkelderd (tongewelf en stookkelder). De begane grond heeft een effectief vloeroppervlak van ca. 210 m2 en bestaat uit een paar stijlkamers, kantoorrruimten, keuken, toiletten en een grote kluis. De eerste verdieping heeft een effectief vloeroppervlak van ca. 180 m2 en bestaat uit diverse kantoorruimten, een pantry en een zolderberging. De zolderverdieping bestaat uit 4 zolderruimten. Het pand verkeert in een goede staat van onderhoud en is voorzien van CV-gas. Het object is geschikt voor velerlei doeleinden.

In 2004 wordt uiteindelijk een particuliere koper gevonden. Deze biedt sinds kort ook logies en ontbijt. Het ruime appartement 'De Secretarie' is geheel ingericht met antiek, maar beschikt ook over kleurentelevisie. De aparte badkamer heeft een eigen toilet, ligbad, douche en dubbele wastafel. Grote openslaande deuren bieden toegang tot de zonnige tuin, met een romantische ontbijttafel en comfortabele ligstoelen. Voor 75 kunt u er een nachtje slapen!

En van de zalen wordt 's zaterdags gebruikt voor de verkoop van antiek en prenten. Ook oude kaarten van Vollenhove en omliggende plaatsen, bijvoorbeeld uit de atlassen van Blaeu en Jansonius, zijn prachtig ingelijst te koop. Zie hiervoor www.ijsselantiek.nl

www.henkvanheerde.nl/vollenhove