In
de Bisschopstraat staat de vroegere havezate Plattenburg. Het heeft jarenlang
dienst gedaan als kantoor voor het Waterschap
Vollenhove, daarna was het enkele
jaren in gebruik bij de Gemeente Brederwiedeen nu is het weer in particulier
bezit. Het recht van havezate lag
oorspronkelijk echter op een ander huis aan de Bisschopstraat, Oud
Plattenburg dat ooit Morrenhuis heeft geheten.
Op verzoek van de koper van dit huis, ritmeester Jan Sloet, werd door Ridderschap en Steden op 27 maart 1715 toegestaan, dat de gerechtigheid van Plattenburg verlegd werd op het huis, waar hij toen in woonde in de Bisschopstraat, zijnde het tegenwoordige Plattenburg.
Het linker gedeelte (4 ramen) is het oudste, het rechter (ook 4 ramen) is van jongere tijd. Vroeger had - te zien aan de kapconstructie - het huis drie puntgevels, lopende noord - zuid, thans twee daken met een zakgoot oost - west. Onder de linker woonkamer een kelder; deze ontvangt licht door een koker naar de straat, waarvoor een raampje was dichtgemetseld. Onder de daarnaast liggende kamer ook een kelder, maar door een muur van eerste gescheiden. In 1944 werd een gat gemaakt in die muur en toen bleek, dat in de dichtgemaakte kelder enige gemetselde bakken waren.
Links
in de gevel is een steen met het alliantiewapen Sloet - Buckhorst met helm en
helmteken, de halve maan met er onder "Plattenburg". Deze steen houdt
de herinnering levendig aan Jan Sloet de Jonge toe Salk (Zalk), die stierf 21
november 1610, en zijn vrouw Florentina van Buckhorst, Vrouwe van Buckhorst en
Zalk, overleden 21 november 1612.
Zij lieten deze gevelsteen vervaardigen. Jan Sloet tot Salk was drost van
Vollenhove en kastelein (bevelhebber) van de heerlijkheid Kuinre, en was in 1609
mede-ondertekenaar voor Overijssel van het verdrag waarbij het Twaalfjarig
Bestand in de oorlog tegen Spanje werd gesloten. Bij verlegging van het recht
van havezate in 1715 is deze steen verplaatst naar het huidige Plattenburg.
Jan Sloet werd van Oud Plattenburg verschreven in 1705, hij overleed in
1722. In een register (1695 - 1745) van de jaarlijkse uitgangen van 't
Ecclesiastieke Rentambt van Vollenhove staat dat de jaren 1718 t/m 1721 door de
drost Sloet als benificiaire erfgenaam van J. Sloet tot Plattenborg zijn
betaald. Verder luidt in het tweede deel de omschrijving lopende tot 1745: Jr.
Mulert, nu rentmeester Joan Sloet uit zijn huis en havezate Plattenburg binnen
Vollenhove, nu de erfgenamen van mevrouw van Lindenhorst.
Arent Herman, de broer van Jan, overleed ongehuwd in 1728. Daarna zijn de
minderjarige kinderen van Coenraad Willem Sloet (overleden 1724) mede
erfgenamen. Omdat Jan vóór Arent Herman overleed, is Plattenburg bij het
erfgoed en zo erven de kinderen van Coenraad Willem het in 1728.
Voor het Gericht verscheen 28 februari 1729 Vrouwe Anna Judith van Echten,
douairiere landrentmeester C. W. Sloet tot Lindenhorst als wettige voogdes van
haar minderjarige kinderen, erfgenamen van wijlen de landdrost A. H. Sloet tot
Tweenijenhuizen en Hagensdorp, die verklaarde verkocht te hebben aan Philip
Gerrit van Echten de havezate Plattenburg met huis en hof, nevens het recht van
verschrijving ten landsdage, met de schuur en stalling daartegenoverstaande in
de Bisschopstraat, zijnde deze havezate volgens contract of maagscheiding van 14
januari 1729 met G. F. Sloet tot Marxveld, de minderjarige kinderen van
verkoopster toegedeeld.
De
nieuwe koper Philip Gerrit van Echten werd in 1731 van Plattenburg en in
1738 van Oldruitenborgh verschreven. Hij verkoopt Plattenburg 3 maart 1747 aan
zijn broer de kapitein Evert Jan, die er van verschreven werd in 1747.
Philip Gerrit van Echten van Oldruitenborg verklaart voor het Gericht, als
volmacht van zijn broer Evert Johan bij akte van 4 augustus 1752 verkocht te
hebben aan zijn neef Lodewijk Arent Sloet tot Warmelo de havezate Plattenburg
met huis, hof en schuur in de Bisschopstraat met recht van verschrijving ten
landsdage. Aankoper neemt daartoe geld op en stelt Plattenburg met stalling,
daartegenover staande, als onderpand.
Lodewijk Arent Sloet huwde met Joh. Geertruide Juliana van Sijtzsma en
werd van Plattenburg verschreven in 1774. In 1780 bepaalt hij bij testament van
12 november dat alle vaste goederen onverdeeld zullen blijven totdat de jongste
der drie dochters meerderjarig is. Tot dat tijdstip zullen de twee jongste
dochters op Plattenburg, zijn tegenwoordige woonplaats, mogen blijven wonen, de
hof en schuur tot hun gebruik hebben enz. Een ander testament maakte hij op 27
augustus 1791 en vermaakt daarbij aan zijn dochter Johanna Catharina, gehuwd met
Floris W. Baron Sloet tot Warmelo en Kersbergen, zijn huis en havezate
Plattenburg met hof, grond en wheere, met het huis en grond ten oosten daarvan
en de schuur tegenover Plattenburg. Verder een Bente achter de Toutenburg, die
door hem in 1791 van de Geestelijkheid van Vollenhove is gekocht. Dit alles
onder beding dat deze dochter aan haar beide zusters een genoemd bedrag moet
uitkeren. Hij wenst tevens dat deze havezate en goederen niet buiten de familie
zullen worden verkocht of veralineerd worden zolang er wettige afstammelingen in
de familie zullen zijn te vinden. De Bente is daarvan uitgezonderd. Omdat hij
geen mannelijke afstammelingen naliet stierf de tak Sloet tot Plattenburg met
hem uit.
Door erf of verkoop kwam Plattenburg vervolgens in 1808 het bezit van het
geslacht Ittersum. Johanna Catharina's zuster Anna J. J. was gehuwd met F. A.
van Ittersum tot Oosterhof.
Van
1839 tot 1877 wordt Plattenburg verhuurd aan het kantongerecht en vervolgens aan
het waterschap Vollenhove.
Bij akte van 7 september 1863 verkochten de kinderen van de zoon Willem van
Ittersum tot Oosterhof, dus de achterkleinkinderen van de laatste Sloet tot
Plattenburg, de havezate Plattenburg met aanhorigheden, aan Teunis Spit. Het
goed is hun aangekomen uit de ouderlijke nalatenschap en die van hun broer F. E.
A. van Ittersum.
In 1863 werd Plattenburg met de afbraak van de havezate Cannevelt hersteld.
In een kasboek in het archief op Marxveld staat te lezen over Plattenburg:
Kamerhuur kantongerecht 1865 - 1877; huishuur van de kantonrechter, griffier
kantongerecht en secretaris Waterschap; kamerhuur Dijkbestuur 1873 - 1889;
huishuur dokter (van Duin) 1887 - 1906. De tuin werd aan diverse mensen
verhuurd: speelterrein freule Sloet van Marxveld 1893 - 1895. In de tuin aan de
Groenestraat was vroeger een tennisbaan. De koperen bel van het Kantongerecht
wordt bewaard op het gemeentehuis. Verder vond ik nog deze posten: 1865
turfschuur tot woning gemaakt; 1867 koetshuis vernieuwd; verkocht 2790 gele
kleine klinkersteentjes aan de Roomse gemeente; 1875 schuur tot woning gemaakt;
Plattenburg verlat; 1891 Drok, wapensteentje geverfd (voor goud f. 1,25) f.
1,50.
In 1879 werd het toebedeeld aan zijn zoon Ari Spit.
Bij akte van 1 januari 1890 verkoopt Ari Spit Plattenburg aan het Waterschap
Vollenhove, Sectie A 501, huis en erf en een gedeelte van 594, tuin.
Nadat door het samenvoegen van de regionale waterschappen het Waterschap
Vollenhove ophoudt te bestaan in 1995 wordt het gebouw verkocht aan de
Woningstichting Brederwiede. Vervolgens stond het pand enkele jaren leeg, totdat
het na restauratie als expositieruimte en als kantoor van de Sector
Samenlevingszaken in gebruik werd genomen door de gemeente Brederwiede.
Havezate Plattenburg is na de gemeentelijke herindeling weer buiten gebruik
geraakt. Het pand Bisschopstraat 50, omschreven als herenhuis, wordt dan ook
eind 2001 te koop aangeboden voor ruim € 770.000. De volgende beschrijving
gaat er bij:
In de kern van Vollenhove gelegen havezate met tuin en parkeerterrein (14 auto's). Het betreft hier een rijksmonument, oorspronkelijk uit de 16e eeuw. Laatstelijk in gebruik geweest bij het waterschap. Veel oude elementen zijn bewaard gebleven. Het pand is deels onderkelderd (tongewelf en stookkelder). De begane grond heeft een effectief vloeroppervlak van ca. 210 m2 en bestaat uit een paar stijlkamers, kantoorrruimten, keuken, toiletten en een grote kluis. De eerste verdieping heeft een effectief vloeroppervlak van ca. 180 m2 en bestaat uit diverse kantoorruimten, een pantry en een zolderberging. De zolderverdieping bestaat uit 4 zolderruimten. Het pand verkeert in een goede staat van onderhoud en is voorzien van CV-gas. Het object is geschikt voor velerlei doeleinden.
In 2004 wordt uiteindelijk een particuliere koper gevonden. Deze biedt sinds kort ook logies en ontbijt. Het ruime appartement 'De Secretarie' is geheel ingericht met antiek, maar beschikt ook over kleurentelevisie. De aparte badkamer heeft een eigen toilet, ligbad, douche en dubbele wastafel. Grote openslaande deuren bieden toegang tot de zonnige tuin, met een romantische ontbijttafel en comfortabele ligstoelen. Voor €75 kunt u er een nachtje slapen!
Eén van de zalen wordt 's zaterdags gebruikt voor de verkoop van antiek en prenten. Ook oude kaarten van Vollenhove en omliggende plaatsen, bijvoorbeeld uit de atlassen van Blaeu en Jansonius, zijn prachtig ingelijst te koop. Zie hiervoor www.ijsselantiek.nl